مرتضى مطهرى

78

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

فقيه مالكى مذهب و تأييد يك فقيه شافعى مذهب شهيد شده است . او شاگرد شاگردان علامه حلّى و از آن جمله فخر المحققين بوده است . كتابهاى معروف شهيد اول در فقه عبارت است از اللّمعه كه در مدت كوتاهى در همان زندانى كه منجر به شهادتش شد تأليف كرده است « 1 » و عجيب اين است كه اين كتاب شريف را در دو قرن بعد فقيهى بزرگ شرح كرد كه او سرنوشتى مانند مؤلف پيدا كرد يعنى شهيد شد و « شهيد ثانى » لقب گرفت . شرح لمعه تأليف شهيد ثانى است كه همواره از كتب درسى طلاب بوده و هست . كتابهاى ديگر شهيد اول عبارت است از : دروس ، ذكرى ، بيان ، الفيّه ، قواعد . همه كتب او از نفايس آثار فقهى است . كتب شهيد اول نيز مانند كتب محقق و علامه حلّى در عصرهاى بعد از طرف فقها شرحها و حاشيه‌هاى زياد خورده است . در ميان فقهاى شيعه كتابهاى سه شخصيت فوق الذكر يعنى محقق حلّى ، علامه حلّى ، شهيد اول كه در قرن هفتم و هشتم مىزيسته‌اند به صورت متون فقهى درآمده و ديگران بر آنها شرح و حاشيه نوشته‌اند و كسى ديگر نمىبينيم كه چنين عنايتى به آثار او شده باشد . فقط در يك قرن گذشته دو كتاب از كتابهاى شيخ مرتضى انصارى كه در حدود صد و سيزده سال از وفاتش مىگذرد چنين وضعى به خود گرفته است . خاندان شهيد اول خاندان علم و فضل و فقه بوده‌اند و نسلهاى متوالى اين شرافت را براى خود نگهدارى كرده‌اند . شهيد سه پسر دارد كه هر سه از علما و فقها بوده‌اند همچنانكه همسرش امّ على و دخترش امّ الحسن نيز فقيهه بوده‌اند و شهيد زنان را در پاره‌اى از مسائل فقهى به اين دو بانوى فاضله ارجاع مىكرده است . در كتاب ريحانة الادب مىنويسد : بعضى از بزرگان فاطمه دختر شهيد را « شيخه » و « سَتّ المشايخ » يعنى سيّدة المشايخ لقب داده‌اند . 18 . فاضل مقداد . اهل سيور است كه از قراء حلّه است . از شاگردان مبرّز شهيد

--> ( 1 ) گويند براى اميرعلى بن مؤيّد ، امير سربداريان خراسان .